10 objawów u dziecka, które powinny zaniepokoić rodzica

Każdemu rodzicowi zależy na tym, aby jego dziecko rozwijało się prawidłowo – to jest oczywiste! Tempo rozwoju naszych pociech jest kwestią bardzo indywidualną. Można jednak wyróżnić pewne symptomy i zachowania świadczące o tym, że rozwój malca nie przebiega tak jak należy.

Na prawidłowy rozwój Twojego dziecka ma wpływ wiele czynników. Jednym z bardziej kluczowych jest poprawność przemian, które odbywają się we wszystkich komórkach jego organizmu. Dotyczy to oczywiście także– a może przede wszystkim – komórek ośrodkowego układu nerwowego (w tym mózgu), które odpowiadają za prawidłowy rozwój psychoruchowy. Takie przemiany nazywa się metabolizmem.

Metabolizm kojarzy nam się głównie z odchudzaniem i spalaniem kalorii. Tymczasem za tym pojęciem kryje się tak naprawdę całokształt wszystkich reakcji chemicznych zachodzących w komórkach ciała. Dzięki metabolizmowi dostarczone do organizmu substancje pokarmowe mogą być wykorzystane do prawidłowego funkcjonowania i rozwoju dziecka.

W organizmie zachodzą tysiące różnych reakcji chemicznych. Jak wpływają one na zdrowie Twojego dziecka? Co dzieje się, gdy któraś z nich nie przebiega prawidłowo? Jak przebiega metabolizm?

Zachodzące w organizmie reakcje chemiczne nie są przypadkowe. Są zorganizowane w całe szlaki metaboliczne, które tworzą szereg następujących po sobie reakcji. O tym, jak szybko (i czy prawidłowo) przebiega dana reakcja, decydują enzymy – duże, w większości białkowe cząsteczki. To za sprawą enzymów jedna substancja (substrat) może się przekształcić w drugą (produkt). O aktywności enzymów w dużej mierze decydują natomiast geny. Dostarczają one bowiem instrukcji do ich budowy.

metabolizm w 3 krokach

Metabolizm w trzech krokach:

  1. Przyjmowany przez nas pokarm jest trawiony w układzie pokarmowym.
  2. Strawione substancje przedostają się do krwi i są rozprowadzane do wszystkich komórek naszego organizmu.
  3. W komórkach zachodzą bardzo skomplikowane procesy przetwarzania tych substancji. W ich wyniku organizm otrzymuje kluczowe do funkcjonowania składniki. Takie przemiany określamy właśnie jako metabolizm. Jeśli jednak mechanizm ten jest zaburzony, skutki mogą być bardzo niebezpieczne. W komórkach gromadzą się wtedy szkodliwe substancje, które wraz z krwią transportowane są po całym organizmie. Uszkadzają one tkanki i narządy – w tym mózg i układ nerwowy. Zaburzenia w przetwarzaniu substancji mogą skutkować także brakiem jakiegoś ważnego składnika, który jest istotny dla działania organizmu. To również może powodować poważne konsekwencje zdrowotne, np. opóźnienie rozwoju, spektrum objawów autyzmu, padaczki i wiele innych.

Poniżej omówimy 10 objawów, które powinny zaniepokoić rodzica oraz wyjaśnimy, co może być ich przyczyną.

  1. Słabe przybieranie na wadze, powolny wzrost

Przyczyn niskiej masy ciała oraz powolnego wzrostu u dziecka może być wiele. Czasem problemy te wynikają z błędów żywieniowych – rodzic nie dostarcza dziecku wystarczającej ilości składników odżywczych w diecie. Czasem dziecko dziedziczy drobną budowę ciała po rodzicach, którzy sami są szczupli i niewysocy. Dziecko może mieć też trudności z przybraniem na wadze z powodu jakiegoś zaburzenia metabolizmu. Jeżeli dieta dziecka jest optymalna a mimo tego nadal słabo rośnie to warto wykonać badanie kontrolne sprawdzające czy problem nie leży w genach dziecka.

  1. Ogólne opóźnienie rozwoju (dziecko nie siada, nie podnosi główki, nie przewraca się na boki, nie wykonuje czynności charakterystycznych dla danego wieku, nie interesuje się otoczeniem, nie mówi, nie chodzi, nie raczkuje)

Mówiąc o opóźnionym rozwoju dziecka należy wspomnieć zarówno o jego zdolnościach motorycznych (ruchowych), jak i o rozwoju umysłowym. Okres niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa to czas, w którym malec stopniowo nabywa kolejne umiejętności. Każde dziecko rozwija się w swoim własnym, indywidualnym tempie. Jeśli jednak widzimy, że maleństwo nie podnosi główki, nie przewraca się z brzuszka na plecy, nie siada, pomimo że już dawno powinno wykonywać wszystkie te czynności, to jest to pierwszy znak, że jego rozwój psychoruchowy nie przebiega prawidłowo.

Co będzie przyczyną zaburzonego rozwoju dziecka? Na przykład uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, do którego doszło w trakcie ciąży lub porodu. Nieprawidłowości tego typu mogą być również efektem wrodzonych zaburzeń metabolizmu.

  1. Zaburzone napięcie mięśniowe

Osłabione lub wzmożone napięcie mięśniowe jest najczęściej efektem nieprawidłowego działania układu nerwowego. Maluchy z osłabionym napięciem mięśniowym rzadko płaczą,  są wiotkie, a podnoszone wręcz przelewają się przez ręce. Mogą też niechętnie ssać pierś i krztusić się podczas karmienia. Inaczej będzie zachowywać się dziecko ze wzmożonym napięciem mięśni. Może mieć ono tendencję do mocnego zaciskania piąstek oraz do prężenia i napinania ciała. Zaburzenia napięcia mięśniowego będą świadczyły o tym, że układ nerwowy dziecka nie działa prawidłowo. Objaw ten występuje również w przebiegu wielu wrodzonych chorób metabolicznych.

  1. Zaburzenia rozwoju mowy

Opanowanie mowy jest jednym z najważniejszych kamieni milowych w rozwoju małego człowieka. Aby dziecko mogło sprawnie funkcjonować, musi w jakiś sposób komunikować się z otoczeniem. Nic więc dziwnego, że rodzice niepokoją się, gdy widzą, że ich pociecha pomimo ukończonego 2 roku życia nie wypowiada jeszcze pierwszych wyrazów. Przyczyn opóźnionego rozwoju mowy może być wiele – od niedosłuchu i uszkodzenia aparatu mowy, po zaburzenia autystyczne i błędy wychowawcze. Brak mowy może być również sygnałem, że któraś z substancji w organizmie dziecka jest źle metabolizowana.

  1. Częste przeziębienia i infekcje

Wszystkie dzieci chorują. Niektórym maluchom zdarza się złapać infekcje nawet kilka razy w ciągu roku. Gdy liczba infekcji zwiększa do 8-10 razy na rok, możemy już jednak mówić o obniżonej odporności. Może mieć ona wiele przyczyn. Dziecko będzie częściej chorować z powodu braku witamin w diecie, niskiej aktywności fizycznej czy braku snu. Zaburzenia odporności mogą mieć również związek z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego.

  1. Intensywne biegunki, kolki, wymioty, ulewanie

 Biegunki, kolki, ulewanie to dolegliwości występujące u większości niemowląt. Ich obecność wynika z niedojrzałego układu pokarmowego, który dopiero przystosowuje się do trawienia pokarmu. Bywa jednak, że dolegliwości żołądkowe u dziecka są następstwem zatrucia pokarmowego, infekcji wirusowej lub bakteryjnej. Mogą one pojawić się również przy zaburzeniach metabolicznych.

  1. Nadmierna ospałość/ senność

Powód nadmiernej senności u dziecka może być całkiem prozaiczny. Najczęściej jest ona po prostu efektem zbyt małej ilości snu. Inną przyczyną może być brak określonego składnika w diecie, np. żelaza, albo choroba taka jak cukrzyca czy niedoczynność tarczycy. Dziecko może być również ospałe z powodu zmiany w genach, która zaburza metabolizm jakiejś substancji w jego organizmie.

  1. Nadmierna nerwowość

Jeśli dziecko przeraźliwie płacze, wierci się, biega, skacze, nie potrafi usiedzieć w jednym miejscu nawet 5 minut, może to oznaczać, że jest nadpobudliwe. Przyczyn nadpobudliwości psychoruchowej u dziecka może być wiele – od zaburzeń neurologicznych, po błędy wychowawcze i niewłaściwą atmosferę w domu, a skończywszy na chorobach zakaźnych przebytych jeszcze w okresie ciąży i zaburzeniach metabolizmu.

  1. Brak apetytu/ słaby apetyt

Zmuszanie do jedzenia, monotonna dieta, infekcje czy alergie pokarmowe – to tylko niektóre spośród wielu powodów, dla których dziecko może unikać jedzenia. Przyczyna słabego apetytu może być też ukryta w genach, powodując zaburzenia metabolizmu.

  1. Słabe zainteresowanie otoczeniem

Już 4. tygodniowe dziecko będzie próbowało nawiązać kontakt z otoczeniem. Zacznie płakać, gdy poczuje głód, albo przestanie, gdy mama weźmie je na ręce. Z każdym kolejnym miesiącem życia maluszek będzie też coraz bardziej zainteresowany otaczającym go światem – zacznie wodzić wzrokiem za przedmiotami, odwracać głowę w kierunku zasłyszanego dźwięku itp. Tego typu zachowania świadczą o tym, że rozwój dziecka przebiega prawidłowo. Gdy jest inaczej, tzn. jeśli dziecko sprawia wrażenie, jakby było kompletnie niezainteresowane tym co dzieje się wokół, może to oznaczać, że jego rozwój jest zaburzony. Brak zainteresowania otoczeniem jest objawem występującym m.in. u dzieci autystycznych oraz z niektórymi zaburzeniami metabolizmu.

Zauważasz powyższe zaburzenia u dziecka? Sprawdź co możesz zrobić.

Zmiana w pojedynczym genie u dziecka może sprawić, że dany enzym nie będzie działał prawidłowo. To spowoduje natomiast zaburzenie szlaku metabolicznego. I tak jedna substancja – zamiast przekształcić się w drugą, potrzebną do prawidłowego funkcjonowania organizmu – zacznie gromadzić się w nim w toksycznej formie, uszkadzając przy okazji tkanki i narządy wewnętrzne, w szczególności układ nerwowy dziecka. Od prawidłowego przekształcania różnych substancji w organizmie zależy więc stan zdrowia, co w przypadku dzieci przekłada się także bezpośrednio na ich właściwy rozwój. Nieprawidłowości w metabolizmie Twojego dziecka mogą prowadzić do zaburzeń jego rozwoju.

Dlatego warto sprawdzić geny odpowiadające za budowę enzymów kluczowych w jego rozwoju. Taką możliwość oferuje test NOVA, w 100% bezpieczny i bezbolesny test genetyczny, dzięki któremu dowiesz się, czy geny dziecka są poprawne. Gdyby badanie wykazało jakiekolwiek nieprawidłowości, będziesz mogła podjąć konkretne działania, aby zadbać o prawidłowy rozwój Twojego dziecka. Oczywiście po rozpoznaniu zaburzenia najważniejsze jest szybkie wprowadzenie leczenia, oczywiście po konsultacji z lekarzem. Często do powstrzymania problemu wystarczy modyfikacja diety (tzw. dieta eliminacyjna) dziecka lub suplementacja odpowiednimi substancjami.

Wynik badania jest dokładnie konsultowany przez wybitnego specjalistę Profesora Roberta Śmigla (genetyk, pediatra metaboliczny, pediatra, neonatolog), który po wykonaniu badania daje konkretne i jasne zalecenia.

Jak leczy się zaburzenia metaboliczne?

zapytaj eksperta o korzyści z wykonania badania

Test NOVA daje szczegółową wiedzę także w innych obszarach zdrowia dziecka: