Dieta w ciążyCzy dieta przyszłej mamy może wpływać na geny dziecka?

Wszyscy wiemy, że przyszłe mamy mają często bardzo nietypowe zachcianki żywieniowe. Kiszony ogórek zagryziony czekoladą? Lody, chipsy, ciasteczka – pokus jest wiele! Tymczasem okazuje się, że warto zadbać o to, aby dieta w ciąży była jednak zdrowa i dobrze zbilansowana. Jak się bowiem okazuje to, co je przyszła mama, ma wpływ na aktywność genów dziecka!

Jak to możliwe? Naukowcy potwierdzili, że specyficzne czynniki bioaktywne obecne w żywności mają wpływ na zmianę tzw. metylacji DNA. To z kolei prowadzi do zmiany aktywności genów (ekspresji). Zatem złe odżywianie przyszłej mamy wpłynie nie tylko na „nadprogramowe” kilogramy, które będzie trzeba zgubić po ciąży, ale także na to, które geny uaktywnią się u dziecka.

W jaki sposób dowiedziono wpływ diety w ciąży na aktywność genów?

Otóż przeprowadzono doświadczenie z udziałem myszy z gatunku yellow Agouti. Myszy te mają aktywny gen agouti, dzięki któremu przybierają żółte umaszczenie ale też mają skłonność do otyłości, cukrzycy czy nowotworów. Jeśli gen ten zostaje wyciszony (nie jest aktywny) myszy przybierają kolor brązowy, a ponadto są szczupłe i ryzyko pojawienia się u nich cukrzycy czy nowotworów jest znacznie mniejsze.

Jak dokonano wyciszenia genów otyłości u myszy yellow Agouti?

Co ciekawe dokonano tego wyłącznie dietą! Podzielono ciężarne myszy na dwie grupy. Pierwsza z nich była karmiona pożywieniem wzbogaconym o witaminę B12, kwas foliowy i cholinę. Warto tutaj podkreślić, że wszystkie te związki sprzyjają metylacji DNA. Natomiast druga grupa ciężarnych myszy karmiona była standardowo- tak jak dotychczas zwykłą karmą.

Jak się można domyślać potomstwo myszy z pierwszej grupy, których dieta była bogata w kwas foliowy, cholinę i witaminę B12 miało nieaktywny gen otyłości i brązowe futerko. W grupie kontrolnej natomiast na świat przyszły żółte myszy z tendencją do otyłości, cukrzycy i nowotworów.

Doświadczenie to dowiodło, że poprzez odpowiednią dietę można regulować stopień metylacji DNA, co prowadzi do aktywacji bądź dezaktywacji wybranych genów. Dieta przyszłej mamy oczywiście nie zmieni DNA dziecka – dziecko dziedziczy dane geny po rodzicach i są one obecne w jego genotypie natomiast w dużym uproszczeniu można powiedzieć, że odpowiednia dieta prowadzi do tego, że „szkodliwe” geny nie uaktywnią się.

Chcesz mieć zdrowe dziecko? Zadbaj o dietę w ciąży!

Przytoczone wyżej badanie, to oczywiście nie jedyne, które dowodzi dużego znaczenia diety przyszłej mamy na zdrowie dziecka. Jedną z chorób, która również łączona jest z nieprawidłową metylacją DNA jest np. schizofrenia -choć oczywiście nie jest to jedyna przyczyna tego schorzenia, to dieta ciężarnej może mieć wpływ na jej wystąpienie u dziecka.

Przyszła mamo – pamiętaj o suplementacji kwasem foliowym!

Przyjmowanie kwasu foliowego zarówno przed planowaną ciążą jak i w jej I trymestrze ma wpływ na zwiększoną metylację DNA. Dlatego też przyjmowanie tej witaminy może zmniejszyć ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej nawet o 75%. Dodatkowo niektóre badania pokazują, że witamina ta wpływa również na prawidłowy rozwój mowy, a jej niedobór może mieć związek z pojawieniem się objawów autystycznych u malca.

 

Na podstawie: D. Łukasiewicz-Śmietańska, Czy dieta może modyfikować aktywność genów?, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (ncez.pl), Dostępne z: https://ncez.pl/ciaza-i-macierzynstwo/plodnosc-i-ciaza/czy-dieta-moze-modyfikowac-aktywnosc-genow.